Column: 2011 wordt een historisch jaar

Allerlei activiteiten en gebeurtenissen in het onderwijs doet André Manssen dit schooljaar voor het laatst: hij gaat namelijk met pensioen! In deze column geeft André een terugblik, maar vooral ook een vooruitblik op ict in het onderwijs. Het wordt een historisch jaar.
Door André Manssen

2011, een historisch jaar? Nou ja, voor mij in ieder geval wel! In september van dit jaar word ik – als er geen gekke dingen gebeuren – ambteloos burger. Ik ben namelijk van plan om per 1 september a.s. gebruik te maken van de FPU. Kortom, een – naar ik hoop – eervol einde van een 42-jarige carrière in het basisonderwijs. Stoppen met werken, met lesgeven en alles wat daarbij hoort. Een nieuwe mijlpaal in mijn leven!

Ik besef het eigenlijk nog niet allemaal, maar allerlei activiteiten en gebeurtenissen die te maken hebben met het geven van onderwijs doe ik dit schooljaar voor het laatst: ouderavonden, teamvergaderingen, lessen voorbereiden, correctiewerk en noem maar op. Mijn laatste Sinterklaas- en Kerstviering met mijn groep heb ik er al opzitten. Komen nog: de laatste fancy fair, voor de laatste keer mijn verjaardag vieren op school en het laatste schoolreisje naar De Efteling. Straks is het allemaal voorbij!

Veranderingen in het basisonderwijs
In die 42 jaar dat ik werkzaam ben geweest in het basisonderwijs heb ik uiteraard het nodige meegemaakt aan veranderingen. Ik zal hier verder niet over uitweiden. Alleen dat ik in die 42 jaar een hoop golfbewegingen heb meegemaakt.

In de ontwikkeling van ict in het onderwijs zitten we de laatste decennia in een steeds groter wordende golfbeweging omhoog. Er gebeurt steeds meer en het houdt niet op. Sinds ik – in de midden jaren ’80 van de vorige eeuw – tot diep in de nacht basic programmaatjes zat te schrijven achter mijn Sinclair ZX Spectrum-homecomputer is er heel wat gebeurd. De ene ontwikkeling volgde in rap tempo de andere op. Wat op het ene moment een hype was, was de volgende dag al weer achterhaald. En nu – in 2011 – gebeurt er niet anders.

De toekomst van ict in het basisonderwijs
Ik vind het moeilijk om in de (nabije) toekomst te kijken. Ik ben geen voorspeller of orakel. Een toekomstbeeld geven over de rol, aanwezigheid, gebruik, groei en plaats van de ict-component in het basisonderwijs, laat ik graag over aan diegenen die daar verstand van hebben. Toch waag ik mij aan een voorspelling…

De komende jaren zullen de digitale schoolborden zullen steeds meer gemeengoed worden, of misschien digitale schoolborden in de vorm van een lcd-scherm. Methodemakers zullen steeds meer software ontwikkelen voor het digibord, net als digitale gereedschappen die handig zijn om in de lessen te gebruiken. Veel software zal waarschijnlijk webbased zijn en gekoppeld aan het leerlingvolgsysteem dat een school gebruikt. Ict zal meer en meer binnen het onderwijs geïntegreerd gaan worden.

Het gebruik van weblogs en wiki’s in de klas blijft toenemen en zal in populariteit toenemen. Online zal steeds meer lesmateriaal gedeeld worden. Er zijn nu al veel websites waarop je interessante lesmaterialen kunt vinden. Ook zal de communicatie school en ouders steeds meer digitaal gaan verlopen. Er zijn op het internet al een aantal initiatieven op dat gebied te vinden.

Laptops, tablets en e-readers in de klas
Laptops zullen steeds meer de desktops gaan vervangen. Het mooiste zou zijn als elke leerling een eigen laptop zou hebben, maar ja… hier spelen de centen ook een rol. Trouwens, dat geldt ook ten aanzien van de invoering van digiborden.

De komende jaren zullen er ook steeds meer iPads (of soortgelijke apparaten) en e-readers binnen het basisonderwijs gebruikt gaan worden. Ook hier echter spelen de beschikbare centjes een rol. Het gebruik van open source software binnen het basisonderwijs zal toenemen en mediawijsheid wordt een verplicht onderdeel bij de schoolvakken.

Zelf hoop ik na mijn stoppen-met-werken nog actief met ict in het onderwijs door te kunnen gaan, want mijn interesse in ict en basisonderwijs blijft natuurlijk bestaan. Ik ben namelijk van plan wat vrijwilligerswerk te gaan doen op het gebied van ict op school en in de klas (coachen en begeleiden van leerkrachten en Pabo-studenten, het geven van workshops, het schrijven van handleidingen, e.d.). Op deze manier hoop ik mijn knowhow te kunnen en mogen delen met anderen. Een voorbeschouwing van deze vrijwilligers -activiteiten is te vinden op mijn nieuwe weblog (sinds 1 januari in de lucht).

André Manssen
André is werkzaam in het basisonderwijs sinds 1969, eerst als onderwijzer, daarna als hoofd van school, directeur en vanaf 2000 weer gewoon schoolmeester. Zie ook zijn wiki Webloggen in het basisonderwijs, zijn yurls Manssen’s Surftips en zijn edublog Computers in de klas en zijn Twitterkanaal @Manssen.